PORTAL OSIEDLA LAS www.osiedlelas.waw.pl  
 
 
 
 
 
Menu główne
Start
Aktualności
Rada Osiedla
Forum Osiedla
Informacje o Osiedlu
Plan Zagospodarowania Przestrzennego
Budowa Wieżowców
Budowa ul.Sęczkowej
Parafia
Szkoła Podstawowa Nr 128
Bezpieczeństwo w Osiedlu
Pomoc społeczna
Rozkłady jazdy autobusów
Radni Dzielnicy z Osiedla
Plan Osiedla
Osiedle z lotu ptaka
Strony Partnerskie
Archiwum Aktualności
Autor Projektu: Społeczeństwo Obywatelskie
Start arrow Informacje o Osiedlu arrow Herb Osiedla
Advertisement

Herb Osiedla Drukuj Email
08.04.2008.

Herb osiedla Las

      Historia ta została opisana przez pana Jana BERGERA, który spisał ją na podstawie materiałów przygotowanych przez znanego historyka wawerskiego Henryka WIERZCHOWSKIEGO. W okresie trudnych lat okupacji po­wstał projekt opracowania herbów dla miejscowości gminy Wawer i umiesz­czenia ich w obrębie urzędowych pie­częci sołtysów poszczególnych gromad w tej gminie.

Ówczesny wójt gminy Wawer Stanisław Krupka (*1900-†1977) zaproponował wykonanie projektów herbów malarzowi Wa­cławowi Piotrowskiemu. Artysta ten chętnie przyjął to zlecenie, ponie­waż znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, a Stanisław Krupka, wie­dząc o tym, chciał mu w ten sposób dopomóc finansowo.

Trzeba tu nadmienić, że Wacław Piotrowski (*1887-†1967) - od lat 30 mieszkający w Wawrze był już wówczas znanym malarzem, wykładowcą w Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie, nagrodzonym kilkakrotnie za prace w dziedzinie malarstwa m.in. przez Prezydenta m. Warszawy (1927), ministrów Spraw Zagranicznych (1937) i Sprawiedliwości (1938).

Po wojnie przez kilka lat malował wielką kompozycję pn. "Zbrodnia Wawerska”( ok. 1948-1953) upamiętniającą śmierć mieszkańców Wawra rozstrzelanych przez Niemc6w 27 XII 1939. W. Piotrowski pochowany został na cmentarzu na Glinkach w Wawrze.

Wacław Piotrowski w niedługim czasie po otrzymaniu zlecenia dostar­czył wójtowi gminy Wawer S. Krupce wzory pieczęci z herbami przez siebie zaprojektowanymi. W pieczątkach występował zawsze motyw wspólny i drugi  charakteryzujący daną miejscowość. Motywem wspólnym herbu była tu zgięta w półksiężyc gałązka wawrzynu, a motywy jednostkowe stanowiły:

·         Dla gromady Las - "Karpa" pień drzewa i topór;

·        Dla Wawra cztery strzały ułożone w kształt litery "W";

·        Dla Anina "Anna" - główka kobiety, od której pochodzi nazwa osiedla;

·        Dla Goc­ławka - "Srebrny Młot";

·        Dla Starej Miłosnej - "Amory";

·        Dla Pohulanki - tańczący mężczyzna;

·        Dla Wygody - "Austeria", podkowa;

·        Dla Międzylesia (dawnego Kacze­go Dołu) - kaczka na jeziorze;

·        Dla Zastowa - "Grobla", rysunek imitujący groblę;

·        Dla Zbytek - "Złoty Róg", róg obfitości;

·        Dla Zerzenia (Zerznia) - "Żniwa" sierp.    

Wykonanie z wzorów pieczęci z herbami miejscowości wójt S. Krupka zlecił firmie Z. Cegielski w Warszawie, a następnie - nie pytając o zgodę władz okupacyjnych - zarządzeniem wewnętrznym prowadził w 1943 r  herby do urzędowych pieczątek soł­tysów gminy Wawer.

Herby te nawiązywały do tradycji lokalnej, były też w pewnym stopniu przejawem oporu wobec władz niemieckich, podtrzymując wśród ludności Wawra i okolic otuchę, a także wiarę w resztki niezawisłości władz administracyjnych w gminie Wawer wobec Niemców. Okupacyjne władze niemieckie nie zainteresowały się nowymi wzorami pieczątek, chociaż w innych przypadkach bacznie śledziły czy w życiu publicznym nie stosuje się jakichkolwiek symboli państwowości polskiej, a w szczególności wizerunku orła z koroną i biało-czerwonej flagi.

Herby - po ich umieszczeniu w pieczątkach - zostały szybko zaaprobowane przez mieszkańców gminy, czego dowodem były ułożone później wierszyki - aforyzmy zawierające myśli o charakterze moralnym i obyczajowym, np.

Las - herb "Karpa"

Nas nie było, lasy były

Nasze dziady przeszłość czciły



Anin - herb "Anna"

Niech splendorów spływa manna -
         Słowną Anną każda panna
 

Gocławek - herb "Srebrny Młot"

Waść unikniesz życia ciosu,

Gdyś kowalem swego losu 

 

Zastów - herb "Grobla"

Rozum, praca zmienia w złoto

Nawet to zastowskie błoto 

Zerzeń - herb "Żniwa"

Siódmym potem męża, żony 
      Pozbieramy piękne plony

 Mieszkaniec Anina Jerzy Zaruba z pewnym poczuciem humoru pisał o tych herbach w książce "Z pamiętników bywalca", czym przyczynił się do ich spopularyzowania. Po zakończeniu wojny herby i pieczątki były nadal stosowane na oficjalnych drukach gminy Wawer. Po jej włączeniu do Warszawy w 1951 r. druki te zostały zastąpione wzorami zgodnymi z nowym podziałem administracyjnym stolicy. Po herbach dawnej gminy Wawer wśród jej mieszkańców pozostało zapewne dotychczas ciepłe wspomnienie. 

Poprzedni herb gminy Wawer z czasów wojennych  przedstawiał cztery skrzyżowane strzały w kształcie litery „W”, liść laurowy i tarczę stylizowaną na mury obronne. Podobnie do starego herbu gminy wyglądał stary herb naszego osiedla.  Zamiast strzał projektant - malarz Wa­cławowi Piotrowski umieścił pień drzewa z wbitym toporem.  Pod koniec istnienia gmina Wawer ufundowała sobie nowy herb przedstawiający dąb i stylizowaną literą „W”. Barwy żółte, czerwone i zielone. Szkoda, że opracowując nowe herby dla gminy Wawer heraldycy nie nawiązali do tradycji, która w heraldyce jest przecież najważniejsza.  Choć trzeba przyznać, że nowy herb, Wawra, (który niestety już odszedł do historii po likwidacji gminy Wawer) jest udany, to żal, że tradycja kultywowana w tak ciężkich czasach nie jest obecnie podtrzymywana.

Nasze osiedle długo nazywało się Las Koło. Nie wiem skąd ona pochodzi, ale nazwę KOŁO jest dość łatwo wytłumaczyć patrząc na układ cieków wodnych, których ślady znaleźć można na mapach i nawet teraz jeszcze w terenie.

Nazwa późniejsza TOMKÓW LAS, która obowiązywała ok. 1600 roku stanowi przynajmniej dla mnie zagadkę. Skąd wzięła się taka nazwa? Myślę, że pewnym rozwiązaniem będzie ślad, na jaki natrafiłem w niedawno wznowionym wydaniu „HERBARZA RYCERSTWA W. X. LITEWSKIEGO” autorstwa księdza Wojciecha Wijuka Kojałkowicza S.J. Pierwsze wydanie tego herbarza ukazało się w 1897 roku w Krakowie. Otóż pod hasłem TOMKÓW czytamy, że jest to herb używany przez rodzinę Tomkowiczów wywodzących się z orszańskiego powiatu. Herb zamieszczony obok na rysunku rysuje się w polu czerwonym. Herbarz Małachowskiego „Zbiór nazw szlacheckich” podaje jednak, że „herb ten rysuje się w polu zielonym i przedstawia on zydel o trzech nogach, u którego średnia noga krótsza ma podstawioną gałkę, a pierwsza z prawej strony na ukos włożona”. W hełmie winny być umieszczone trzy pióra strusie. Potwierdzenie tych  informacji uzyskałem w V tomie  herbarza „Rody Wielkiego Księstwa Litewskiego” Jana Ciechanowicza, którego I wydanie ukazało się dopiero w 2001 roku.

Ród legitymujący się herbem Tomków nazywa jednak Ciechanowicz nieco odmiennie, bo Tomkiewicz. Czytamy tam, że ród Tomkiewiczów miał rodowe posiadłości w powiatach oszamińskim, teleszewskim, szawelskim i witebskim. W 1800 roku heroldia wileńska uznała ród Tomkiewiczów za „rodową i starożytną szlachtą polską” i wpisano ich do pierwszej księgi szlachty guberni litewskiej. Rodowi temu wymienionemu pod nazwiskami Tomkiewicz i Tomkowicz jak czytamy w innym wielkim dziele heraldycznym tj. w tomie IX X-tomowego „Herbarzu Polski” Kacpera Niesieckiego przysługuje prawo do herbu TOMKOWICZ (identyczny jak herb TOMKÓW, ale rysowany z przednią nogą prostą a nie na ukos włożoną) od 1654 lub 1659 roku za zasługi, jakie Rzeczpospolitej przyczynił Teodor Tomkiewicz.

Wydaje mi się bardzo prawdopodobne, że i nasza historyczna nazwa TOMKÓW pochodzi od herbu, a raczej od mazowieckiej gałęzi rodziny Tomkowiczów, do której te ziemie musiały należeć. To tylko hipoteza, ale myślę, że bardzo prawdopodobna.

Zapraszam do kontaktu wszystkich interesujących się taką tematyką - zachęcam do odwiedzin Wawra, a także całej Warszawy. Tutaj możesz znaleźć odpowiednie miejsca noclegowe. Zapraszamy!

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
 
 
Migawki
  
 Witamy bardzo serdecznie na stronie mieszkańców Osiedla Las w Dzielnicy Wawer. Strona jest w trakcie tworzenia. Będą tu zamieszczane wszystkie ważne wiadomości dotyczące naszego osiedla. Portal nie jest związany z żadną partią polityczną jest readagowany społecznie. Osoby chętne do redagowania portalu i współpracy proszone są o kontakt telefoniczny 602-379-324 lub emailowy kuranowski@interia.pl.
 
 
 
Partner projektu Społeczeństwo Obywatelskie
Advertisement
© 2017 PORTAL OSIEDLA LAS www.osiedlelas.waw.pl
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.